Tin Tức & Sự Kiện / Kiến Thức Phật Học

Nội Hàm Chúng Diệu, Ngoại Ứng Quyền Cơ

HT. THÍCH TRÍ QUẢNG

(Bài giảng tại Khóa Bồi dưỡng trụ trì 2015 - TP.HCM)

Thành hội Phật giáo TP.HCM được thành lập sớm nhất so với các tỉnh, thành khác, sau khi Đại hội Phật giáo toàn quốc thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN), năm 1981.

Trong suốt thời gian dài, Phật giáo thành phố chưa tổ chức được khóa bồi dưỡng trụ trì, vì cần phải có thời gian để ổn định lại sinh hoạt tu học của Tăng Ni, tự viện. Thật vậy, ở TP.HCM, khi GHPGVN mới thành lập, Tăng Ni tập trung quá đông, tự viện quá nhiều. Riêng miền Nam có 8 tập đoàn Phật giáo đều có trụ sở Trung ương tại TP.HCM.

Thành hội Phật giáo đã cố gắng tập hợp Tăng Ni và kiểm tra tự viện để quản lý. Công tác này rất nặng, cần có thời gian để ổn định. Hơn nữa, việc thống nhất và điều hợp được sinh hoạt của các hệ phái Phật giáo khác nhau là điều không đơn giản.

Trong hoàn cảnh khó khăn như vậy, phải trải qua thời gian dài, Phật giáo thành phố chúng ta mới thống kê gần đầy đủ, có trên 1.000 ngôi chùa trong toàn TP.HCM, gồm các tự viện đã gia nhập Giáo hội và những tự viện nằm ngoài sự quản lý của Giáo hội. Đồng thời, Ban Tăng sự GHPGVN TP cũng đã thống kê tất cả Tăng Ni tu học trong thành phố, gồm Tăng Ni hợp pháp và chưa hợp pháp.

Chính vì những lý do nói trên, Ban Tăng sự thành phố, chưa có điều kiện để tổ chức khóa bồi dưỡng trụ trì cho Tăng Ni TP.HCM. Tuy nhiên, khóa trụ trì đầu tiên của TP.HCM năm nay đã có Tăng Ni tham dự đông đảo, cũng là điều đáng khích lệ. Chúng tôi mong rằng tuy thời gian học ngắn, quý vị cũng cảm thông được với nhau, chia sẻ cho nhau những kinh nghiệm tu tập, cũng như hoằng pháp lợi sanh.

Khóa học này chia thành nhiều mảng, có đặc thù riêng về quản lý Tăng Ni, tự viện, về sinh hoạt Thiền môn và về giới luật, đó là ba phần chính yếu.

Sau buổi học, có phần trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm. Qua đó, có thể thuyết trình viên chưa nắm được một số vấn đề thực tiễn, nhưng nhờ các vị học viên đóng góp ý kiến mà vấn đề được sáng ra. Tôi hy vọng quý vị sẽ học được những điều quý báu để áp dụng trong việc tu học, cũng như trụ trì tự viện.

Tôi được phân công đề tài Vai trò của Thầy trụ trì trong giai đoạn hiện tại. Điều này cần hiểu thêm rằng vai trò của Thầy trụ trì trong các thời đại có thể khác nhau, nếu chúng ta chia ra thời kỳ thần quyền, hay thời kỳ nguyên thủy, tiến lên thời kỳ quân quyền và nay là thời kỳ dân quyền, đặc biệt ở nước chúng ta thuộc xã hội chủ nghĩa.

Ở thời đại chúng ta, quyền của người dân được đặt lên hàng đầu. Tuy nhiên, các nước trên thế giới có thể chia làm ba nhóm sinh hoạt khác nhau, một là các nước tư bản, hai là các nước không liên kết và ba là các nước thuộc xã hội chủ nghĩa.

Riêng đối với Phật giáo Việt Nam, chúng ta sinh hoạt trong thời hiện đại, chủ yếu là ở xã hội chủ nghĩa, làm sao chúng ta tồn tại và phát triển được.

Thực tế cho thấy Phật giáo có lúc thạnh, lúc suy và khi chúng ta giữ vai trò trụ trì, tức phụ trách cơ sở Phật giáo, thì trách nhiệm của chúng ta trong việc thạnh, suy như thế nào.

Nghiên cứu lịch sử Phật giáo, chúng ta thấy trong thời Chánh pháp, hay thời Phật tại thế, không phải không có hiện tượng suy đồi làm Phật giáo đi xuống. Quan sát hiện tượng khiến Phật giáo suy vi để chúng ta cân nhắc và tránh đi. Hiện tượng đó là gì. Nói cách nào đó, Tăng Ni thiếu tu, vì đời sống phạm hạnh của chúng ta được đặt lên hàng đầu. Nhưng ở thời kỳ Phật giáo hưng thạnh nhất, mầm mống suy đồi là vì Tăng Ni mất phạm hạnh, nên người tu bị xã hội chi phối, bị vật chất chi phối.

Lịch sử cho thấy điều này, trong thời Phật tại thế, có nhóm xuất gia gây rối, gọi là lục quần Tỳ-kheo, hay rải rác ở chỗ này chỗ kia, đã có những tu sĩ chỉ nghĩ đến quyền lợi, đánh mất phạm hạnh và giải thoát, làm cho Phật giáo suy đồi, mặc dù có Phật tại thế. Nhưng dù sao, còn có Phật, việc tu hành cũng dễ dàng được ổn định, nên gọi đó là thời Chánh pháp, tức có nhiều người tu sống phạm hạnh.

Nhưng đến thời kỳ kế tiếp là thời quân chủ, quyền hạn tập trung vào vua chúa. Bấy giờ, Phật giáo vẫn tồn tại, nhưng có khác thời kỳ đầu, Tỳ-kheo tu hành nghiêm túc, chỉ có ba y, một bát thôi.

Thật vậy, ở thời kỳ quân chủ, sinh hoạt xã hội hoàn toàn đổi khác, vì được vua chúa ủng hộ, thì người tu lại có trách nhiệm với xã hội và vua chúa. Vì vậy, vấn đề được đặt ra là mối quan hệ giữa Tăng Ni và Phật tử, giữa Tăng Ni và chính quyền để thỏa hiệp, tồn tại.

Lúc đó, nếu Tăng Ni có trình độ tu chứng, hay Nội minh, thấy được mối quan hệ giữa ta và xã hội, giữa ta và chính quyền, giữa ta và Phật tử và nếu giải quyết hợp lý, thì Phật giáo tồn tại và phát triển.

Phải nói thời kỳ Phật giáo được vua chúa bảo hộ, thậm chí nâng lên quốc giáo, thì trách nhiệm của tu sĩ càng lớn hơn. Thật vậy, ở Trung Hoa, vào thời vua Lương Võ Đế, vua Đường Thái Tông, vua Tống Nhân Tông, hay vua Khang Hy, Càn Long, Phật giáo được Nhà nước bảo hộ, coi là quốc giáo, dù Trung Hoa đã có truyền thống đạo Lão, đạo Nho.

Nhưng Lão giáo và Nho giáo phải nép một bên, để Phật giáo lên quốc giáo, vì thời bấy giờ, chư Tăng đạt Nội minh cao tột, thông cả tam giáo. Chư Tăng vừa hiểu rõ cốt tủy đạo Phật và cả đạo Lão, đạo Nho, đặc biệt là kết hợp lại, Phật giáo đóng vai trò cao nhất. Nổi tiếng nhất ở thời kỳ này là Thanh Lương đại sư, Trí Giả đại sư, Huyền Trang pháp sư là các vị cao tăng. Các vị này thông cả tam giáo, dựng lên tư tưởng mới gọi là Tam giáo đồng nguyên, vì các ngài đã thông suốt và kết hợp được Nho giáo, Lão giáo đưa vào đạo Phật.

Có điểm đặc biệt là thời Lục tổ Huệ Năng, ngài là nhà sư không có học, không biết chữ, không đọc được sách, nhưng về Nội minh tu chứng bên trong, ngài đạt đến độ cao, là điều mà chúng ta mơ ước. Ngài không đọc được sách, nhưng bất cứ tác phẩm nào đọc cho ngài nghe, ngài có thể giải thích nghĩa lý tường tận. Đó là Nội minh, sự tu chứng quan trọng, tức trí tuệ do thể nghiệm giới, định, huệ đến độ cao nhất. Khi huệ được khai rồi, có thể tổng nhiếp tất cả các pháp. Huệ chưa khai, chúng ta còn mắc kẹt nhiều thứ lắm.

Theo tôi, Tăng Ni phải học, nhưng việc tu hành cho đạt được trí tuệ phải được đặt lên hàng đầu. Nếu tam vô lậu học mà không học, thì tất cả các pháp khác, chúng ta dễ mắc kẹt, đi vào thế gian sẽ kẹt thế gian, đi vào việc tu hành, cũng bị vướng mắc, không thể giải quyết cho bản thân ta, nói gì làm được cho người.

Tôi nhớ có Hòa thượng Đức Thanh, hay còn có tên là Hư Vân sống đến 120 tuổi, tức ngài hành đạo tự tại, trải qua thời nhà Thanh, đến thời Tôn Dật Tiên và đến thời Mao Trạch Đông. Đó là nhờ Nội minh tu chứng, hay trí tuệ của ngài.

Đọc lịch sử Phật giáo Trung Quốc, tôi thấy điểm đặc biệt mà ta cần học ở ngài. Các kinh điển được ngài giải thích theo kiểu mới, để thích hợp với thời nhà Thanh, thích hợp thời Tôn Dật Tiên và sau cùng cũng thích hợp với thời Mao Trạch Đông.

Thiết nghĩ với Nội minh mà chúng ta tu chứng được, chắc chắn sẽ hành xử thích ứng với tất cả mọi hoàn cảnh. Thật vậy, ngài Hư Vân dạy rằng một vị trụ trì tự viện, điều quan trọng là: "Nội hàm chúng diệu. Ngoại ứng quyền cơ”. Còn Nội hàm không có, bên ngoài không làm được gì.

Vấn đề nội bộ của chúng ta rất quan trọng. Tôi làm được một số việc, nhờ Tăng Ni, Phật tử thương, hợp tác với tôi. Nếu các vị không ủng hộ, dù có ba đầu, sáu tay, tôi cũng không làm được.

Làm được việc, ngài nói nhờ Nội hàm. Chúng ta ở chùa được đại chúng thương quý, mới nói đến việc đối ngoại.

(Còn tiếp)

Tin Nổi Bật
Chính Thức Khai Mạc Lễ Hội Văn Hóa Ấn Độ Tại Chùa Phổ Quang
Chính Thức Khai Mạc Lễ Hội Văn Hóa Ấn Độ Tại Chùa Phổ Quang

GNO - Tối qua, 7-3, tại chùa Phổ Quang (quận Tân Bình), lễ...

Quay Về Nội Tâm
Quay Về Nội Tâm

Quay về nội tâm là đề tài quan trọng đối với Phật tử và là...

Điều Chỉnh Áp Lực Cuộc Sống
Điều Chỉnh Áp Lực Cuộc Sống

Tu học Phật pháp có nghĩa là điều chỉnh con người chúng ta...

Ẩn Tu Nhập Thất
Ẩn Tu Nhập Thất

Cuộc đời của Đức Phật đã gắn bó mật thiết với các khu rừng....

Mới cập nhật
Khai Đạo Giới Tử
Khai Đạo Giới Tử

Đức Phật dạy rằng ở trong tam giới không bao giờ được yên...

Chính thức khai mạc Đại giới đàn Trí Đức PL.2559
Chính thức khai mạc Đại giới đàn Trí Đức PL.2559

GNO - Sáng 2-12 (nhằm ngày 21-10-Ất Mùi), tại Đại giới...

Hình Ảnh Lễ Khai mạc Đại giới đàn Trí Đức
Hình Ảnh Lễ Khai mạc Đại giới đàn Trí Đức

GNO - Sáng nay, 2-12, 1.009 giới tử Đại giới đàn Trí Đức đã...

^ Back to Top